^{Şeyh Vasfi Efendi}Hikemiyât-ı İslâmiyye - Sâdî-i Şîrâzî’den Sözün Özü_{Yayına Hazırlayan: Mehmet Baki Çiydem}

İslâm medeniyeti, ilim ve sanatın yanı sıra hikmet edebiyatı alanında da insanlık tarihinin en zengin miraslarından birini meydana getirmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’in tefekküre davet eden üslubu, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) cevâmiu’l-kelîm vasfındaki hadisleri, sahabe ve tâbiîn neslinin hikmetli sözleri, sonraki asırlarda gelişen ahlâk ve irfan literatürünün temelini oluşturmuştur. Bu birikim Arapça, Farsça ve Türkçe eserlerle bütün İslâm coğrafyasına yayılmış; Mevlânâ, Sâdî, Nizâmî ve Câmî gibi mütefekkir ve şairlerin eserlerinde yeni derinlikler kazanmıştır.

19.yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında ise Osmanlı kültür dünyasında dikkat çekici bir durum ortaya çıkmıştır. Avrupa’dan tercüme edilen hikmet mecmuaları ve vecize derlemeleri yaygınlaşırken, İslâm medeniyetinin kendi kaynaklarında bulunan hikmet hazineleri ihmal edilmiş, yeterince gün yüzüne çıkarılamamıştır. Şeyh Vasfi’nin Hikemiyât-ı İslâmiyye adlı eseri böyle bir ihtiyaçtan doğmuştur.

Müellif eserin mukaddimesinde zihnindeki temel soruyu açıkça ortaya koymaktadır. Batılı ediplerin hikmetli sözleri dilimize çevrilirken, bizim medeniyetimize ait klasik eserlerde bulunan hikmet incileri neden ihmal edilmektedir? Şeyh Vasfi, bu soruyu bir tenkit olmaktan öte aslında bir kültür programı olarak ortaya koyar. Ona göre İslam kütüphanelerinde henüz keşfedilmeyi bekleyen sayısız hikmet cevheri bulunmaktadır ve bunların gün yüzüne çıkarılması bir medeniyet vazifesidir.

Bu bakımdan Hikemiyât-ı İslâmiyye, sıradan bir tercüme kitabı değildir. Şeyh Vasfi’ye göre edebiyat, estetik bir faaliyet olmanın ötesinde insanı terbiye eden ve ahlâkı güzelleştiren bir vasıtadır. Hikemiyât literatürü de bunun en güzel örneklerini ortaya koyar.

Sâdî-i Şîrâzî’den Sözün Özü başlığıyla yayımladığımız Hikemiyât-ı İslâmiyye, okurlarımızı Şeyh Sâdî’nin manzum ve mensur eserlerinde yer alan hikmetli sözlerle buluşturuyor. Eserde, Sâdî’nin insanı, hayatı ve ahlâkı anlamaya yönelik derinlikli ifadelerinden seçilen hikmetler Türkçeye kazandırılıyor.